“We zijn ervan overtuigd dat lepra echt de wereld uit te krijgen is”

Wim Theuvenet (chirurg) en Ton Schreuders (fysiotherapeut) zijn op dit moment in Indonesië om zich vrijwillig in te zetten voor de medemens met lepra. Ze delen het volgende verhaal:

We zijn maandagmorgen 18 november na een wat korte nacht uit Makassar, Sulawesi, op Ambon aangekomen. We werden opgehaald door Pak Aïs, een gepensioneerde Wasor, dat wil zeggen een voormalige lepra-opzichter. Hij noemde dat er op de Molukken grote aantallen leprapatiënten zijn maar dat het forse stigma de vroege opsporing belemmert. Daarnaast ontbreekt het tegenwoordig aan de basiskennis voor het stellen van de diagnose van deze ziekte, maar ontbreekt ook de kennis voor het voorkomen van misvormingen, en van de behandeling van complicaties zoals immuunafweerreacties die zenuwbeschadigingen geven.

Ik krijg hier op Ambon, net als eerder op Sulawesi, een behoorlijk treurig gevoel bij deze situatie! Een aantal belangrijke lepra-organisaties gaan meer en meer hun fondsen alleen nog inzetten voor ‘chemoprofylaxe’, dit in een poging om met een korte toediening van antibiotica bij de ‘contacten’ van leprapatiënten, de verspreiding van lepra tegen te gaan. In het veld staan ondertussen teveel leprapatienten in de kou!! We zijn trots dat de Leprazending haar verantwoordelijkheid blijft nemen en de nadruk legt op bijscholing, stigma-vermindering en de brede aanpak van alle problemen waar de huidige leprapatiënten iedere dag mee geconfronteerd worden.

Maandagmiddag hebben we een hele serie patiënten gezien en geselecteerd voor operatie. Ton heeft in de dagen hierna zich bezig gehouden met broodnodige fysiotraining, het voor de operaties uit goed documenteren van alle afwijkingen en het opstellen van het oefenschema na operatie. Hij wordt bijgestaan door dr. Nathalie, een zeer betrokken Ambonese revalidatie-arts die samen met Maya de fysiotherapeut ook de nazorg op zich zal nemen!

Dr. Ishwayudi die we eerder konden opleiden in Makassar, dr. Sissi uit een lokaal ziekenhuis op Ambon en ik konden hierdoor dagelijks opereren. Het is nu ik dit schrijf ondertussen alweer donderdag en vanochtend hebben dr. Ishwayudi , Ton en ik samen een presentatie gegeven over lepra, de verstoorde zenuwfuncties en de operatieve mogelijkheden van functie afwijkingen door lepra voor een grote groep van duidelijk geïnteresseerde artsen en verpleegkundigen.

Hierna controleerden we een aantal eerder geopereerde patiënten. Gisteren opereerden we Mirsan die al enige tijd prednison blijkt te gebruiken voor aanvallen van heftige zenuwpijn bij de elleboog terwijl hij ook een “klauw hand” heeft. We deden ook bij hem peesverplaatsingen voor de behandeling van de klauw hand en een decompressie van de pijnlijke zenuw bij de elleboog. Hij vertelde vanochtend blij te zijn omdat hij geen zenuwpijn meer heeft en dat het gevoel bij de pink nu al beter aan het worden is. Vanmiddag is weer geopereerd.

Elke keer dat we van een werkbezoek als deze naar Nederland terugkeren, concluderen we dat veel in de zorg in Nederland toch eigenlijk (niet alles…) prima geregeld is. Hier schijnt de zon en het eten in de eetstalletjes is uitmuntend, de mensen zijn hartelijk en opgewekt, maar er is ook de nodige bureaucratie. Als je hier een geopereerde patiënt van het ene lokale ziekenhuis naar een ander lokaal ziekenhuis wilt verwijzen omdat daar fysiotherapie beschikbaar is, dan moet dat eerst via een tussen-verwijzing door een groter regionaal ziekenhuis.

Veel artsen werken in meerdere ziekenhuizen en dat vraagt van iedereen de nodige ‘flexibiliteit’ want altijd is er wel een sleutelfiguur ‘onderweg’ en moet een programma worden aangepast. Het voordeel is dat je hier snel leert ‘ont-stressen’, iets waar we in Nederland ons voordeel mee zouden kunnen doen. We zijn ervan overtuigd dat lepra echt de wereld uit te krijgen is. Er zijn een aantal hoopgevende ontwikkelingen! Maar de brede zorg die de Leprazending nu geeft zal naar het lijkt nog ruime tijd onmisbaar zijn!