Wat is lepra?
Wat is lepra?
Lepra is een medische aandoening die ook wel de ziekte van Hansen genoemd wordt, naar de Noorse arts Armauer Hansen. Hij was degene die in 1873 de bacterie ontdekte die lepra veroorzaakt – Mycobacterium leprae (familie van TB Mycobacterium).
Waarschijnlijk wordt de ziekte via de lucht verspreid: door hoesten en niezen.
De leprabacterie heeft een voorkeur voor de koelere delen van het lichaam en tast vooral de huid en zenuwen die net onder de huid liggen aan. De eerste verschijnselen van lepra zijn vaak één of meer vlekken op de huid waarin de patiënt geen gevoel meer heeft. Ook verdikte oorlelletjes of een doof gevoel in handen of voeten kunnen aanwijzingen zijn dat iemand aan lepra lijdt.
Lepra is een ziekte die nog steeds veel voorkomt en jaarlijks het leven van miljoenen mensen beïnvloedt, vooral in Azië, Zuid-Amerika en Afrika.
Nog steeds wordt lepra omringd door mythes, stigma en angst. Er werd gedacht dat deze ziekte er direct de oorzaak van was dat vingers en tenen afvielen – dat is niet zo!
Maar hoe langer iemand lepra heeft en niet wordt behandeld, hoe meer zenuwen er defect kunnen raken. De functie die de zenuwen hebben – het overbrengen van signalen vanuit de huid naar de hersenen en vanuit de hersenen naar de spieren – wordt verstoord, waardoor er verlammingen ontstaan en verlies van gevoel. Aan de gevoelloze handen en voeten wordt geen pijn meer gevoeld, waardoor de patiënt niet gewaarschuwd wordt voor scherpe of hete voorwerpen. Vervolgens ontstaan er wonden, infecties en weefselverlies. Vingers en tenen worden korter doordat kraakbeen geabsorbeerd wordt door het lichaam en botten worden onherstelbaar beschadigd.
Daarom - al veroorzaakt lepra niet het afvallen van vingers en tenen - moeten patiënten zo snel mogelijk behandeld worden, omdat de gevolgen anders onherstelbaar kunnen zijn. Sommige leprapatiënten zijn blind, doordat het hoornvlies in hun ogen ongevoelig is geworden, of door verlammingen waardoor zij hun ooglid niet meer kunnen sluiten en de ogen onherstelbaar beschadigd raken.
Is lepra besmettelijk?
Ja, lepra kan worden doorgegeven door de lucht, via hoesten en niezen. Maar de meeste mensen zullen geen lepra krijgen omdat hun eigen lichaam de binnengedrongen leprabacterie doodt. Mensen kunnen lepra krijgen als ze verzwakt zijn (door armoede, eenzijdig voedsel, slechte hygiënische omstandigheden) en (langdurig) in de nabijheid zijn van iemand met lepra. De incubatietijd van lepra is lang, het kan 5 tot 20 jaar duren voordat ontdekt wordt dat iemand lepra heeft. In de tussentijd kunnen anderen in de omgeving van de leprapatiënt de ziekte al hebben opgelopen. Er is tot nu toe nog geen vaccin gevonden om mensen immuun te maken tegen besmetting door lepra. Daarom is het nog belangrijker om lepra
vroegtijdig op te sporen en te behandelen. Nadat een leprapatiënt een paar dagen medicijnen heeft gebruikt is hij niet langer besmettelijk.
Is lepra te genezen?
Ja! Lepra is volledig te genezen met Multidrug Therapy (MDT) een krachtige combinatie van de medicijnen clofazimine, rifampicin en dapsone. De duur van de behandeling varieert van 6 maanden tot 2 jaar, afhankelijk van hoe ziek de patiënt is. Als de medicijnen worden geslikt worden de bacterieën gedood en houdt de verspreiding van de ziekte op. Maar reeds ontstane verminkingen kunnen niet genezen. Wel zijn in aantal gevallen correctieve operaties mogelijk, zoals het herstellen van een klauwhand of klapvoet. In andere gevallen moet gedacht worden aan protheses of andere hulpmiddelen om functioneren in de samenleving weer mogelijk te maken.
Hoeveel mensen hebben lepra?
De cijfers van de Werelgezondheids Organisatie (WHO) laten zien dat in 2008 ca. 249.000 nieuwe gevallen van lepra werden ontdekt. Dat is iedere 2 minuten één. In werkelijkheid zijn dit er nog meer omdat niet alle nieuwe gevallen worden ontdekt, vooral niet in afgelegen gebieden waar medische diensten schaars zijn.
Bovendien ligt het cijfer van mensen die blijvende gevolgen van lepra ondervinden veel hoger; waarschijnlijk tussen de 2 en 3 miljoen, wellicht nog veel meer. Zij hebben de behandeling afgemaakt maar hadden lepra in een dusdanig vergevorderd stadium, dat er onherstelbare schade is ontstaan aan hun handen of voeten. Ook kan het zijn dat zij zijn uitgestoten door hun familie en leefgemeenschap omdat zij lepra hadden; het stigma rond lepra is nog steeds enorm groot en doet vaak meer kwaad dan dat de ziekte zelf doet.
Mensen met lepra hebben meer nodig dan alleen medicijnen!
De programma’s van LEPRAzending bestaan uit een combinatie van medische en sociaal-economische activiteiten. We identificeren de ziekte, behandelen de patiënten en voeren reconstructieve operaties uit bij mensen met blijvende verlammingen door lepra. Tegelijkertijd investeren we in therapie, scholing, beroepsopleidingen, en sociaal-economische rehabilitatie.
Dit geheel van diensten aan leprapatiënten heeft tot doel leprapatiënten weer als volwaardige mensen te doen terugkeren in de samenleving. We noemen dit het LEPRAstappenPLAN.